“Disse foto, ja… dat is géén plaatje, begrijp je? Dat is ein Knoopenpunkt. Alles komt zó samen in één flits: leven, ferleden, toekoemst… zelfs dat, was je fergeßt. Eén fals onderschrift – pang! – und das ganze universum valt auseinander in ruis.” Hij streek door zijn haar, keek naar de hemel, naar die sterren daarboven. “Zíe je, je moet níéts kiezen. Dat is waar zíj altijd de fehler maken. Je moet het aktiveren. Das richtige woord maakt de wereld stabiel, ja. Aber ja…” Hij glimlachte langzaam. “Niet iedereen kriegt de stoel in de Eere-galerij der Reetisti. Alleen diegenen die écht luisteren.”
Het is koud. Hoe koud? Nou, de leden van de Retecool loop- en fiets-club, R.C. OLO*, douchen nu na de buitensport gemengd omdat bij de mannelijke leden hun permanente erectie gereduceerd is tot soort van verlegen clit: zo koud dus.
Hoe is dit een bruggetje naar een korte animatie over atomische kippen? Geen idee😬. Kijk anders eerst even naar de short, dan hebben we het er daarna nog wel even over:
* R.C. OLO: Retecool Club voor Opgeblazen Lichamen in Ontbinding
“Deze foto, dat is geen plaatje, snap je? Dat is een knooppunt. Alles komt samen in zo’n flits: leven, verleden, toekomst… zelfs dat wat je vergeet. Eén verkeerd onderschrift en ’t hele universum valt uit elkaar in ruis.” Hij streek door zijn haar, keek naar de hemel en de sterren. “Kijk, je moet niks kiezen. Dat is waar ze altijd de fout in gaan. Je moet ’t activeren. Het juiste woord maakt de wereld stabiel. Maar ja…” Hij glimlachte. “Niet iedereen krijgt de stoel in de Ere-galerij der Reetisti. Alleen zij die luisteren.”
Natievorming is een relatief recente constructie. Het idee dat er “altijd al” een vanzelfsprekende Nederlandse identiteit bestond, houdt historisch gezien slecht stand, hoe hard zelfverklaarde waarheidsverkondigers dat ook beweren. Eeuwenlang waren grenzen, loyaliteiten en talen in deze regio fluïde en veranderlijk, gestuurd door machtspolitiek en toeval. Tegen die achtergrond krijgt nationalistische trots iets willekeurigs: je viert niet zozeer een eigen prestatie, maar een geboorteplaats waar je geen invloed op had. Misschien is het zinvoller om applaus te reserveren voor wat je zelf tot stand brengt, in plaats van voor het toeval van je wieg. Zo is het toch, Studio Massa?
Deze foto is een knooppunt. Elk onderschrift behalve één leidt tot verval, ruis of vergetelheid. Jij staat op het breekpunt tussen timelines. Kies geen tekst — activeer haar.
Het juiste onderschrift stabiliseert het systeem, verzamelt de punten die het universum al heeft toegekend en materialiseert een zetel in de Ere-galerij der Reetisti. Alle andere pogingen zijn slechts simulaties.
Wanneer de kalender zich kromt naar haar uiterste rand, treedt het ogenblik der Bezinning naderbij — een moment waarop zelfs de tijd zelf meent te moeten aarzelen. Leg uw arbeid neer, hef uw blik van het scherm, en luister naar de zachte ruis die het einde voorafgaat. De Orde herinnert u eraan: wat ge vandaag ziet, is nooit slechts wat het lijkt. Elke afbeelding herbergt een echo, elk symbool een schaduw die naar u terugstaart. Laat het beeld dat voor u ligt door uw gedachten vloeien als een ritueel — niet te begrijpen, maar te erkennen. Gij weet het: Reet vraagt niet om grootse daden, maar om het juist gekozen woord. Stel een zin op, zuiver en zonder opsmuk, waarin uw verlangen besloten ligt. Wie spreekt met weloverwogen toon, raakt de resonantie die de Raad der Stilten zoekt; en wie die trilling vindt, sluit zijn jaar met waardigheid af. Onthoud: niets verdwijnt in de diepte van Reet. Elk gebaar, elk woord wordt opgenomen in het onbestemde archief waarvan geen mens de ingang kent, doch velen menen de echo te horen. Daar, in dat voorgeborchte van betekenis, wordt verschil geboren.
Handel dus met bedachtzaamheid. De Nacht nadert. De Raad luistert.
Neem juist nu, op de op één na laatste dag van het jaar,een moment afstand van uw werkzaamheden en de berichten die nog wachten. Laat deze afbeelding even goed op je inwerken. Want echt, je kan het! Daarna is het minder moeilijk dan je denk: formuleer een korte, passende zin die uw verlangen het beste weergeeft. Wie de juiste toon weet te raken, sluit het jaar met de grootste waardering af. Doe het, want uw bijdrage kan het verschil maken.
Neem een moment afstand van uw werkzaamheden en de berichten die nog wachten. Besteed aandacht aan deze afbeelding en denk goed na over wat u wilt schrijven. Formuleer een korte, passende zin die uw indruk het beste weergeeft. Wie de juiste toon weet te raken, zal waardering ontvangen. Uw bijdrage kan het verschil maken.
Vandaag op Tweede Kerstdag ben ik even mee op bezoek gegaan bij mijn schoonmoeder. Ze is al een eind in de negentig en behoorlijk dementerend, ze woont dan ook in een afgesloten deel van een verzorgingstehuis. Ze is hartstikke vrolijk maar heeft geen flauw idee wie er nou op bezoek is bij haar.
Wat heel bijzonder is, is dat ze mij altijd Henk noemt, al jarenlang doet ze dit vrij consequent. Blijkbaar herinnert ze zich toch ergens dat ze me de vorige keren ook Henk heeft genoemd. Al even zolang vragen wij ons af hoe ze aan de naam Henk komt. Niemand kent een Henk uit haar omgeving, laat staan eentje waar ze mij mee zou kunnen verwarren. Wellicht heeft ze mysterieuze geheimen die niemand kent.
Dit vind ik wel een beangstigend toekomstbeeld. Dat ik later ook oud en dement word en mijn complete dark side eruit floep. Daarom ben ik nu al gestart met enorme onzin verhalen uit te kramen. Wanneer ik later als hoogbejaarde bezoek krijg, en mijn inktzwarte geheimen per ongeluk loop te delen, dan denken ze vast dat ik het zoals gewoonlijk allemaal verzonnen heb. Je moet gewoon drie zetten vooruit denken in het leven!
Wie ook een dark side heeft waar haar kleinkinderen van geshockeerd zullen zijn geraakt is Eartha Kitt. Ergens in de pre-historie, 1953 om precies te zijn, nam ze onderstaande Santa Baby op, dat verrassend fris klinkt, zeker de tekst is allesbehalve gedateerd. Kort samengevat ziet ze de Kerstman als een Sugardaddy, aan wie ze allerlei extravagante cadeaus vraagt, en in ruil klinkt ze geloof ik wel bereid wat amoureuze tegenprestaties te leveren.
Het nummer is sinds de pre-historie vaak gecovered, uiteraard door material girlMadonna, en een enorme rij van andere material girls, zoals Miss Piggy, Taylor Swift en Kylie Minouge. Er is ook een gay-ish versie van Michael Bublé.
De hele Retecool’s Zalige Kerst Kneiters serie van 2014, 2020, 2023, 2015, 2025, 2016, 2024, 2021, 2017, 2022, 2019 èn 2018 zien? Dat kan. We hebben namelijk alle Kerst Kneiters van de afgelopen twaalf jaar gebundeld en in een oogverblindend vrolijk kerstpapiertje gepakt, en dat cadeautje van ons aan u kunt u hier uitpakken! Hoe hard heerst dat dan!
De hele Retecool’s Zalige Kerst Kneiters‑serie van 2025, 1897, 1864, 1967, 1903, 1933, 2001, 1914, 1879, 1944 en 1859 zien? Dat kan. We hebben namelijk alle Kerst Kneiters van de afgelopen twaalf Reetjaren gebundeld en in een oogverblindend vrolijk kerstpapiertje gepakt, en dat cadeautje van ons aan u kunt u hier uitpakken! Hoe hard heerst dat dan!
Maar graag Mand!, want er moet gevrote worre! Zo is dat, deze kan net tussen de 6e en 7e gang:
De hele Retecool’s Zalige Kerst Kneiters‑serie van 2025, 2017, 2014, 2022, 2019, 2023, 2016, 2021, 2018, 2024 én 2015 zien? Dat kan. We hebben namelijk alle Kerst Kneiters van de afgelopen twaalf Reetjaren gebundeld en in een oogverblindend vrolijk kerstpapiertje gepakt, en dat cadeautje van ons aan u kunt u hier uitpakken! Hoe hard heerst dat dan!
Een seculiere beschouwing over hardnekkige tradities en hun evolutionaire functie. Hup, weg sfeer!
Het is een merkwaardige paradox van onze tijd dat we collectief een religieus feest blijven vieren terwijl de religieuze binding in rap tempo afneemt. In Nederland is nog geen kwart van de bevolking religieus gebonden, toch zet driekwart op 25 december een boom in de woonkamer en verzamelt zich rond een tafel vol eten. Kerstmis heeft de secularisatie overleefd op een manier die Pasen niet is gelukt. Waarom eigenlijk?
De snelle verklaring—traditie, gezelligheid, familietijd—is intellectueel onbevredigend. Die antwoorden beschrijven wat we doen, niet waarom het zo hardnekkig blijft bestaan. Een gedragspatroon dat decennia van maatschappelijke verandering overleeft terwijl zijn oorspronkelijke rationale verdwijnt, moet diepere wortels hebben.
Vanuit evolutionair-psychologisch perspectief is Kerstmis een perfect voorbeeld van wat biologen een “costly signal” noemen. We investeren aanzienlijke middelen—tijd, geld, energie—in een collectief ritueel dat geen directe overlevingswaarde heeft. Precies dát maakt het waardevol: het demonstreert commitment aan de groep. Je kunt je misschien uit een whatsappgroep klikken, maar Kerstmis overslaan vereist een verklaring. Het is een jaarlijkse stress-test van sociale banden.
Daar komt bij dat Kerstmis plaatsvindt op het donkerste moment van het jaar, wanneer onze Paleolithische breinchemie ons influistert dat de zon misschien niet terugkomt. Dat onze Scandinavische voorouders precies op de winter solstice Joelfeesten organiseerden is geen toeval. We zijn geëvolueerd om in groepen door donkere tijden te komen, letterlijk en figuurlijk. Kerstmis is die oude code in een christelijke compiler gerund.
Interessant is ook de semiotische shift die heeft plaatsgevonden. Waar het feest voorheen stond voor gedeelde religieuze waarheid, functioneert het nu als een gedeelde fictie—een Schelling point in de culturele kalender. Iedereen weet dat we een verhaal navertellen dat we niet letterlijk geloven, en juist die gedeelde kennis van de fictionaliteit creëert een ruimte voor ironische afstand én oprechte emotie tegelijk. Het is performance art op nationale schaal.
De commercialisering van Kerstmis wordt vaak als degradatie beschouwd, maar is wellicht de kern van zijn veerkracht. Door het feest te koppelen aan materile uitwisseling hebben we het verankerd in ons economisch systeem. Kapitalisme heeft Kerstmis niet gecorrumpeerd; het heeft het geïnstitutionaliseerd. Elke winkel wordt een kerk, elke aankoop een offerande. Het is religie die heeft geleerd te integreren in het systeem dat religie verving.
En dan is er de narratieve kracht van het Kerstverhaal zelf. Een kwetsbaar kind geboren in uitzichtloze omstandigheden dat toch hoop brengt—het is een archetypisch verhaal dat resonneert onafhankelijk van religieus geloof. Het is Star Wars, Harry Potter, elk hero’s journey ooit verteld. We zijn een verhalen-vertellende soort; we hebben mythologie nodig zoals we water nodig hebben. Kerstmis levert dat, zonder te eisen dat we erin geloven.
Misschien is de vraag niet waarom we Kerstmis nog vieren, maar waarom we denken dat we daar een rationele reden voor nodig hebben. We zijn geen Homo economicus die elke traditie weegt op haar functionaliteit. We zijn sociale primaten met grote hersenen die patronen creëren, verhalen vertellen, en rituelen opvoeren omdat dat is hoe we betekenis maken in een universum dat ons geen betekenis verschaft.
Kerstmis blijft bestaan omdat het evolutionaire, psychologische, sociale en economische functies vervult die geen enkele rationele planning zou kunnen ontwerpen. Het is een emergent fenomeen—groter dan de som van zijn delen, robuuster dan zijn rationale. En op een avond als deze, met een boom in de hoek en iemand die weer die ene kerstplaat opzet, is dat misschien intellectueel gezien geen bevredigend antwoord, maar existentieel gezien precies genoeg.
De hele Retecool’s Zalige Kerst Kneiters serie van 2014, 2020, 2023, 2015, 2025, 2016, 2024, 2021, 2017, 2022, 2019 èn 2018 zien? Dat kan. We hebben namelijk alle Kerst Kneiters van de afgelopen twaalf Reetjaren gebundeld en in een oogverblindend vrolijk kerstpapiertje gepakt, en dat cadeautje van ons aan u kunt u hier uitpakken! Hoe hard heerst dat dan!
U bent uzelf: smaakvol, soeverein, verankerd in uw kracht, in het leven zelf. En toen was daar Kerstmis.
Maar u laat zich niet knechten door het dwingende ritueel van het zo-het-hoort. U buigt niet voor traditie als automatisme; u kiest uw eigen richting. Dat vraagt moed, vraagt energie, maar de opbrengst weegt zwaarder dan het zich schikken onder het juk van angstige consensus. Kerstmuziek, bijvoorbeeld, die kan ook anders. Want eerlijk is eerlijk: zo jingelden de bellen nog nooit:
Maar Tox, waar hebt ik dit voor nodig? Sorry volgers, ik heb ook niet alle antwoorden. Vraag het uw moesje, vanavond bij het kerstdiner.
De hele Retecool’s Zalige Kerst Kneiters serie van 2014, 2020, 2023, 2015, 2025, 2016, 2024, 2021, 2017, 2022, 2019 èn 2018 zien? Dat kan. We hebben namelijk alle Kerst Kneiters van de afgelopen twaalf Reetjaren gebundeld en in een oogverblindend vrolijk kerstpapiertje gepakt, en dat cadeautje van ons aan u kunt u hier uitpakken! Hoe hard heerst dat dan!
Als kind van de jaren ’70 ben ik al vrij jong in een ketel met vrouwenemancipatie en feminisme gevallen. Natúúrlijk zijn vrouwen gelijkwaardig, en kunnen ze alles wat mannen ook kunnen. En misschien zelfs wel beter, want vrouwen zijn van nature zorgzamer en coöperatiever dan mannen, want mannen zijn domme, egoïstische haantjes, zo leerden we in de ’70’s. En dus stem ik al mijn hele leven bij verkiezingen braaf op een vrouw, want dat hoort nou eenmaal zo, want dat zal leiden tot een betere maatschappij.
Wanneer we vlak voor de jaarwisseling terugblikken op het jaar 2025 lijkt het er in de Nederlandse Politiek juist op dat het de vrouwen zijn die er een enorme teringzooi van hebben gemaakt. De lijst is best imposant. Laten we Dilan Yeşilgöz de eer gunnen om de lijst aan te voeren. Al in de formatie uitgemaakt voor Feeks, en waar Jetten en Bontenbal gezamenlijk een pleidooi houden voor constructieve samenwerking in het landsbelang, blijft Yeşilgöz stug doorgaan met smerige politieke spelletjes te spelen. Dan hadden we ook nog Caroline van der Plas, die in een wanhopige poging de vrije val in de peilingen tegen te gaan inmiddels alles en iedereen rechts heeft ingehaald. Door naar Mona Keijzer, het levende bewijs dat je echt niet intelligent hoeft te zijn om carrière te maken in de politiek. Onvergetelijk is ook Marjolein Faber, met veel tamtam door Wilders aangekondigd als de Beste Minister ooit, alleen heeft ze helemaal niets bereikt. Mijn rijtje van vijf sluit ik af met Femke Wiersma, ex-Boer zoekt Vrouw-vrouw, die bijna alle negatieve kwaliteiten van voornoemde politica’s in zich verenigd weet: dom, kwaadaardig, incompetent, en tot werkelijk niks in staat.
Dit kind van de jaren ’70 voelt zich inmiddels behoorlijk bedrogen. Mij was immers steeds voorgehouden dat vrouwen het in de politiek beter zouden doen, en ik heb dat altijd geïnterpreteerd als anders. De 2025 praktijk leert echter dat ze er net zo’n bende van kunnen maken als hun mannelijke collega’s, en inderdaad wellicht zelfs beter. We zijn zelfs al op het punt aanbeland dat twee mannelijke lijsttrekkers, Jetten en Bontebal, het coöperatieve en zorgzame uitdragen, terwijl dat juist eigenschappen zijn die we doorgaans vrouwen toedichten.
Ik ben in de war. Blijkbaar zijn vrouwen zodanig de gelijke van mannen geworden in de politiek dat ze mijn jarenlange stem niet meer per definitie nodig hebben. Blijkbaar is de volledige vrouwenemancipatie in de politiek bereikt, en kunnen we vanaf nu op bekwame politici (m/v/x) stemmen. Wellicht zal dat dan wél leiden tot een betere maatschappij.
met wederom een dikke bak kudo’s voor collega Toxt voor het heersende topicplaatje!
De hele Retecool’s Zalige Kerst Kneiters serie van 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 èn 2025 zien? Dat kan. We hebben namelijk alle Kerst Kneiters van de afgelopen twaalf jaar gebundeld en in een oogverblindend vrolijk kerstpapiertje gepakt, en dat cadeautje van ons aan u kunt u hier uitpakken! Hoe hard heerst dat dan!
De hele Retecool’s Zalige Kerst Kneiters serie van 2014, 2020, 2023, 2015, 2025, 2016, 2024, 2021, 2017, 2022, 2019 èn 2018 zien? Dat kan. We hebben namelijk alle Kerst Kneiters van de afgelopen twaalf jaar gebundeld en in een oogverblindend vrolijk kerstpapiertje gepakt, en dat cadeautje van ons aan u kunt u 
